Nieuwe IT-regels in het coalitieakkoord 2026:Hoe reëel is uitval in de regio en wat bespreken we in teams?
In onze industriële regio met zijn cruciale infrastructuur, hangt veel af van betrouwbare IT-processen. Grote bedrijven in de regio verwerken dagelijks enorme hoeveelheden data voor productie, logistiek en veiligheid. Maar hoe reëel is uitval van deze systemen nou eigenlijk? En denken we daar wel voldoende over na tijdens onze wekelijkse IT teams overleggen?
Met de recente vorming van onze coalitie en hun coalitieakkoord 'Aan de slag' voor 2026-2030, krijgt dit thema een frisse impuls. Het akkoord zet digitalisering en cybersecurity centraal als strategische pijlers, ondersteund met concrete regels die risico's zoals uitval moeten minimaliseren.
In dit artikel duiken we in de realiteit van IT-risico's, belichten we nieuwe IT-regels en geven we handvatten voor IT en directie teams om dit serieus te bespreken.
De realiteit van IT-uitval: Een sluipend risico
Onze regio is geen doorsnee regio. Met zware industrie, havens en energievoorzieningen vormt het een vitaal knooppunt voor de Nederlandse economie. Een cyberaanval of technische storing kan hier niet alleen productie lamleggen, maar kan ook effect hebben op de volksgezondheid en het milieu ( emissiemetingen of noodprocedures ).
Uit recente ontwikkelingen blijkt dat de dreiging reëel is, alhoewel er geen grootschalige incidenten in 2025 of begin 2026 zijn gemeld. Recent ontving onze gemeente ruim 20.000 euro voor een lokaal noodsteunpunt, expliciet bedoeld voor crises zoals langdurige stroomstoringen of cyberaanvallen. Dit onderstreept dat lokale overheden de kwetsbaarheid erkennen: in een regio met beperkte alternatieve locaties kunnen mensen tijdens zo'n uitval nergens anders heen voor basisvoorzieningen.
Reactief handelen of juist actief, dat is de vraag
Breder gezien waarschuwen experts al jaren voor de sector. In 2022 meldde de lokale nieuwsbrief een wereldwijde en regionale verhoging van cybersecurity-waakzaamheid, mede door geopolitieke spanningen. En hoewel er juist flink in groenstaalprojecten wordt geïnvesteerd blijft de IT-keten een punt van aandacht. Denk aan een storing in supply-chain-systemen of cloud-diensten die kan leiden tot downtime van dagen, met miljoenenverliezen.
De vraag is: hoe vaak bespreken we dit onderwerp in onze IT teams?
Uit praktijkervaringen blijkt dat veel bedrijven reactief handelen – pas ná een incident. Maar met de nieuwe coalitieregels verandert dat mogelijk.
Soevereiniteit en Innovatie
De IT-agenda van de coalitie: Van beloften naar bindende regels
Uit het recente akkoord ‘Aan de slag’ dat gepresenteerd werd op 30 januari 2026, blijkt dat digitalisering hierin als 'strategische pijler' staat voor economische groei en veiligheid, met een focus op soevereiniteit en innovatie. Het akkoord reageert direct op lessen uit recente crises, zoals de afhankelijkheid van buitenlandse tech-reuzen.
Belangrijke nieuwe regels zijn o.a.:
- · Oprichting van de Nederlandse Digitale Dienst: Een compacte overheidsinstantie met doorzettingsmacht, dat wil zeggen dat de bevoegdheid van een persoon of instantie om bindende besluiten te nemen en de regie over te nemen, met name als samenwerkingspartners er niet uitkomen of vastlopen, en die rijksbrede Rijksbreed betekent dat iets geldt voor de gehele Rijksoverheid, inclusief alle ministeries, uitvoerende diensten (zoals de Belastingdienst), inspecties en adviescolleges. Het duidt op een gezamenlijke aanpak, visie of beleid die over de grenzen van individuele departementen heen gaat om eenheid en samenwerking te bevorderen, bijvoorbeeld in personeelsbeleid of communicatie.
- · Grote IT-projecten boven de 5 miljoen euro moeten aan centrale criteria voldoen voor financiering, inclusief ‘security-by-design’, dat is een ontwikkelingsaanpak waarbij beveiliging vanaf de start in de architectuur van software, systemen of hardware wordt geïntegreerd, in plaats van achteraf als toevoeging.Het ‘zero-trust’ principes. een strategisch model dat uitgaat van het principe "nooit vertrouwen, altijd verifiëren", waarbij elke gebruiker, apparaat en verbinding—intern of extern—continu wordt gecontroleerd voordat toegang wordt verleend. Dit reduceert risico's op uitval door inconsistente systemen.
- · Implementatie NIS2-richtlijn: Dat betekent snelle wetgeving voor vitale sectoren, zoals de IJmond-industrie, om cyberweerbaarheid te versterken. Bedrijven zijn voortaan verplicht dreigingsinformatie te delen met het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), en er komen ook verplichte oefeningen voor grootschalige aanvallen. De Cyberbeveiligingswet wordt eveneens aangescherpt, met hogere straffen voor zware delicten en ruimte voor inlichtingendiensten om private data te delen met privacy waarborgen.
- · Afbouwen van afhankelijkheden: Dit gaat om standaarden voor cloud- en data-inkoop eisen Europese alternatieven, open source en supply-chain-veiligheid. Stresstests op strategische risico's, zoals apparatuur uit risicolanden (bijv. China), moeten uitval door geopolitieke disrupties voorkomen. Voor regio's als IJmond betekent dit subsidies voor publieke-private scholing in cybersecurity.
Deze regels bouwen voort op de Nederlandse Cybersecuritystrategie 2022-2028, maar maken ze concreter: vanaf Q2 2026 treden nieuwe cybersecurity-wetten in werking, met focus op snelle detectie en herstel. De coalitie investeert ook in AI en quantum-technologie, maar met ethische kaders om misbruik te voorkomen.
Wat betekent dit dan voor onze regio?
Tijd voor serieuze discussie
De nieuwe regels dwingen tot actie, maar de echte verandering zit in de ‘mindset’. Hoe reëel is uitval dan eigenlijk? In een regio als IJmond, waar Tata Steel alleen al 7 miljoen ton goederen per jaar verscheept, betekent een dag downtime een serieuze zaak, denk aan verstoringen in spoor- en havenlogistiek. Dit is echt niet alleen maar 'iets voor de IT-afdeling', maar hier gaat het om een gedeelde verantwoordelijkheid.
Vragen om over na te denken:
- Risico-identificatie: Welke systemen zijn kwetsbaar voor uitval (bijv. cloud-afhankelijkheid)?
- Voorbereiding: Hebben we een crisisplan voor cyberaanvallen, inclusief back-ups?
- Samenwerking: Worden risico's besproken met partners (bijv. leveranciers, lokale overheid)?
- Innovatie versus Veiligheid: Hoe balanceren we AI-innovatie met zero-trust?
- Menselijke factor: Is ons team getraind op phishing of desinformatie?
Efficiencydoelen
Door dit wekelijks of maandelijks te agenderen, voorkomen we dat uitval een verrassing wordt. De coalitie stimuleert dit met efficiencydoelen: uitvoeringsorganisaties moeten 50% besparingen herinvesteren in verbeteringen, inclusief IT-veiligheid.
Conclusie: Van risico naar veerkracht
IT-uitval in onze regio kan een reële kans betekenen. De nieuwe coalitieregels bieden daarvoor een blauwdruk van bindende standaarden tot gezamenlijke verdediging. Succes hangt echter af van ons allemaal in de regio!
Denken we hier al over na?
Bespreek het in je team, start met een risico-scan. Hier kan LogicQ uiteraard bij helpen. Zo maken we onze regio niet alleen groener, maar ook digitaal onkwetsbaarder. De coalitie heeft de deur geopend; nu is het aan ons de praktijk.
*Bronnen: Coalitieakkoord D66-VVD-CDA (2026), SecurityDelta.nl, IJmuider Courant.*